6.1 Pobór wody

• ogółem pobrano 613,5 hm³ wody, z tego:
• z ujęć powierzchniowych 547,3 hm³
• z ujęć głębinowych 66,2 hm³.

   Pobór wody do celów komunalnych i produkcyjnych według zlewni

Zlewnia rzeki	Ujęcia komunalne		Ujęcia przemysłowe	Ogółem hm3 /rok
	powierzchniowe hm3/rok	podziemne hm3/rok	powierzchniowe hm3/rok
Przemsza	0,9	8,0	1,7	10,6
Soła	1,9	2,2	17,0	21,1
Chechło	0,6	8,9	0,0	9,5
Skawa	7,7	0,4	2,0	10,1
Regulka	0,0	0,3	0,0	0,3
Skawinka	2,4	0,4	0,7	3,5
Sanka	5,7	0,3	0,0	6,0
Rudawa	18,6	3,2	0,3	22,1
Prądnik-Białucha	0,0	1,4	1,8	3,2
Dłubnia	9,7	0,7	5,0	15,4
Raba	40,6	1,0	0,7	42,3
Szreniawa	0,6	2,4	0,0	3,0
Uszwica	0,0	0,1	1,3	1,4
Dunajec	33,2	8,9	21,7	63,8
Wisłoka	2,0	0,4	1,0	3,4
Wisła	0,1	9,2	369,2	378,5
RAZEM	124,0	47,8	422,4	594,2

   Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A w Krakowie w roku 1998 ujęło 42% ogólnego poboru wody, a 56% wody powierzchniowej ujętej z ujęć komunalnych w całym województwie. Jest to największe przedsiębiorstwo na tym terenie. Posiada 4 ujęcia powierzchniowe na rzekach: Rabie, Rudawie, Dłubni oraz Sance i 1 ujęcie głębinowe w Mistrzejowicach. Woda jest uzdatniana w 4 zakładach uzdatniania o łącznej zdolności produkcyjnej ponad 300 dam³ /dobę. Poniższa tabela przedstawia udział wody pochodzącej z poszczególnych ujęć, pobranej dla miasta Krakowa w latach 1994 - 1998.

   Pobór wody dla miasta Krakowa z ujęć komunalnych w latach 1996 - 1998 [dam³ /dobę]

Ujęcie	1996		1997		1998
	Ilość	%	Ilość	%	Ilość	%
Powierzchniowe: Raba Rudawa Dłubnia Sanka razem	111,0 44,6 31,7 16,0	54,6 21,9 15,6 7,9	107,3 46,7 28,9 15,7	54,0 23,6 14,6 7,9	96,2 50,5 26,7 14,9	51,1 26,8 14,2 7,9
	203,3	100	198,6	100	188,3	100
Głębinowe: Mistrzejowice Rudawa Bieżanów* razem	5,3 2,6 1,5		6,0 0,5 1,4		5,5 - 1,3
	9,4		7,9		6,8
Kraków ogółem	212,7		206,5		195,1

* woda zakupiona od Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Wieliczce

   W roku 1998 ujęcia przemysłowe dostarczyły 440,7 hm³ wody (72% ujętej w województwie), z czego aż 96% pochodziło z ujęć powierzchniowych. Głównymi źródłami poboru wody dla potrzeb przemysłowych są w województwie rzeki:

• Wisła (87%) - zaopatruje głównie energetykę w wodę do celów chłodniczych, przemysł hutniczy i chemiczny,
• Dunajec (5%) - woda głównie dla przemysłu chemicznego
• Soła (4%) - głównie woda dla energetyki oraz przemysłu lekkiego.

    Podsumowanie
   Od lat obserwuje się tendencję spadku zużycia wody, zarówno przez przemysł jak i gospodarkę komunalną. W ostatnim okresie spadek ten jest już niewielki.
   Głównym źródłem zaopatrzenia gospodarki komunalnej i przemysłu są zlewnie rzek: Dunajca, Raby, Soły i Rudawy i dlatego powinny być poddane szczególnej ochronie.
   Woda rzeki Wisły używana jest praktycznie do celów chłodniczych z uwagi na duże jej zanieczyszczenie.

   6.2 Źródła zanieczyszczeń wód powierzchniowych

• 248,9 hm³ - ścieków przemysłowych
• 200,6 hm³ - ścieków komunalnych

• ścieki oczyszczone ogółem: 98,5%, w tym :
  • mechanicznie - 87,3%
  • biologicznie - 7,7%
  • chemicznie - 3,5%
• ścieki nieoczyszczone 1,5%.

• Dunajec - 2770 dam³
• Wisła - 578 dam ^{3 *}
• Uszwica - 113 dam³
• Drwina - 85 dam³
• Przemsza - 63 dam³

• ścieki oczyszczone ogółem: 70%, w tym :
  • mechanicznie - 26%
  • biologicznie - 44%
• ścieki nieoczyszczone 30 %.

• ścieki oczyszczone
  • mechanicznie 44%
  • biologicznie mniej niż 1%
• ścieki nieoczyszczone 55%.

• Szczawnica
• Sułkowice
• Żabno
• Chełmek
• część ścieków z Brzeska
• część ścieków z Suchej Beskidzkiej
• część ścieków z Makowa Podhalańskiego.

Długość sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej ilustruje poniższa tabela (dane za rok 1998 - wg GUS)

Wyszczególnienie	A Długość sieci wodociągowej rozdzielczej [km]	B Długość sieci kanalizacyjnej [km]	Wskaźnik procentowy B/A*100%
Województwo	12961	3387	26,1
Miasta na prawach powiatu:	1354	1170	86,4
Kraków	980	871	88,9
Nowy Sącz	121	117	96,7
Tarnów	253	182	71,9
Powiaty :	11607	2217	19,1
bocheński	392	102	26,0
brzeski	322	45	14,0
chrzanowski	692	174	25,1
dąbrowski	679	35	5,2
gorlicki	153	134	87,6
krakowski	1943	165	8,5
limanowski	301	95	31,6
miechowski	783	36	4,6
myślenicki	470	77	16,4
nowosądecki	398	154	36,7
nowotarski	558	301	53,9
olkuski	742	96	12,9
oświęcimski	827	151	18,2
proszowicki	583	30	5,1
suski	157	39	24,8
tarnowski	791	156	19,7
tatrzański	203	135	66,5
wadowicki	843	204	24,2
wielicki	770	88	11,4

   Według danych GUS w roku 1998 na terenie województwa małopolskiego przybyło 824 km rozdzielczej sieci wodociągowej oraz 421 km sieci kanalizacyjnej (około 50% długości sieci wodociągowej). Jest to wskaźnik wyraźnie lepszy niż w wielu przypadkach przedstawiony w powyższej tabeli.
   Wykaz najważniejszych inwestycji proekologiczych zakończonych w 1998 lub 1999 roku (do września), dotyczących ochrony wód:

   Mechaniczno - biologiczne oczyszczalnie oddane ostatnio do eksploatacji:

• oczyszczalnia Kujawy, zakończono budowę I etapu o przepustowości 70000 m³ /d, przyjmuje ścieki z Nowej Huty i Huty im. Tadeusza Sendzimira,
• oczyszczalnia dla Rabki - 4750 m³ /d, rozruch technologiczny maj 1999,
• oczyszczalnia dla miasta Szczawnica - 3000 m³ /d, wrzesień 1999 rozruch technologiczny
• oczyszczalnia w Podolszu dla gmin Wieprz, Zator i Babice o przepustowości 5800 m³ /d,
• oczyszczalnia w miejscowości Czarna Góra - 735 m³ /d, wraz z podczyszczaniem ścieków chromowych,
• oczyszczalnia w Gdowie - 600 m³ /d,
• oczyszczalnia w Raciechowicach - 250 m³ /d,
• oczyszczalnia w Biertowicach - 200 m³ /d,
• oczyszczalnia w Giebułtowie 300 m³ /d,
• oczyszczalnia w Kobylcu - 315 m³ /d,
• oczyszczalnia w miejscowości Nieczajna Górna - 200 m³ /d,
• oczyszczalnia dla Kościeliska-Polany,
• oczyszczalnia dla przejścia granicznego w Łysej Polanie,
• oczyszczalnia dla Łopusznej - 600 m³ /d,
• oczyszczalnia w Stróżach - 420 m³ /d,
• oczyszczalnia w Bobowej - 198 m³ /d,
• oczyszczalnia dla Starej Wsi,
• oczyszczalnia w Jodłowniku,
• oczyszczalnia dla Zubrzycy Dolnej i Górnej,
• oczyszczalnia w Trybszu - 75 m³ /d,
• oczyszczalnia w Łącku,
• oczyszczalnia dla Dobrej,
• oczyszczalnia w Maruszynie-Stanki - 30 m³ /d

• w mieście Skała uruchomiono przepompownię doprowadzającą ścieki z zachodniej części miasta na oczyszczalnię,
• w mieście Chełmek, oddano do eksploatacji przepompownię wraz z kolektorami tłocznymi, kierujące ścieki (poprzednio odprowadzane w stanie surowym do Przemszy) do oczyszczalni Jaworzno-Dąb.

• oczyszczalnia w Żegocinie, 800 m³ /d,
• oczyszczalnia w Trzcianie, 30 m³ /d.

• w Hucie im. Tadeusza Sendzimira (kwiecień '98) oddano do eksploatacji instalacje do przepompowywania oczyszczonych ścieków po końcowej oczyszczalni przy Kanale Suchy Jar do Basenu Portowego, skąd zakład pobiera wodę
• modernizacja stacji uzdatniania wody dla potrzeb Elektrociepłowni Zakładów Azotowych S.A. w Tarnowie, co ograniczy pobór wody dla celów technologicznych stacji o około 2000 m³ na dobę.

   6.3 Stan zanieczyszczenia wód powierzchniowych płynących

   Lokalizacja punktów pomiarowo-kontrolnych (ppk) rzek województwa małopolskiego badanych w ramach sieci krajowej

Lp.	Rzeka	Km rzeki	Punkt pomiarowo-kontrolny	Powiat	Gmina	Rodzaj monitoringu
1.	Wisła	0,5	Oświęcim	Oświęcim	Oświęcim	P
2.	Wisła	63,7	Powyżej Krakowa	Kraków	Kraków	R
3.	Wisła	69,2	Bielany	Kraków	Kraków	P
4.	Wisła	102,0	Niepołomice	Wieliczka	Niepołomice	P
5.	Soła	1,8	Oświęcim	Oświęcim	Oświęcim	P
6.	Skawa	4,8	Zator	Oświęcim	Zator	P
7.	Serafa	1,0	Duża Grobla	Wieliczka	Wieliczka	P
8.	Raba	2,0	Uście Solne	Bochnia	Drwinia	P
9.	Dunajec	198,4	Poł. Czar. i Biał. Dunajca	Nowy Targ	Nowy Targ	P
10.	Dunajec	187,2	Harklowa	Nowy Targ	Nowy Targ	P
11.	Dunajec	171,1	Sromowce Wyżne	Nowy Targ	Czorsztyn	P
12.	Dunajec	163,8	Czerwony Klasztor	Granica RP		Gr
13.	Dunajec	119,0	Gołkowice, pow. Popradu	Nowy Sącz	Podegrodzie	P
14.	Dunajec	106,0	Zabełcze, pon.N. Sącza	Nowy Sącz	Nowy Sącz	P
15.	Dunajec	101,1	Dąbrowa Kamieniołom	Nowy Sącz	Chełmiec	P
16.	Dunajec	65,0	Piaski Drużków	Brzesko	Czchów	P
17.	Dunajec	19,4	Biskupice Radłowskie	Tarnów	Radłów	P
18.	Dunajec	0,5	Ujście Jezuickie	Dąbrowa Tarnowska	Gręboszów	P
19.	Poprad	64,2	Czercz	Granica RP		Gr
20.	Poprad	23,9	Piwniczna	Granica RP		Gr
21.	Poprad	2,9	Biegonice	Nowy Sącz	Stary Sącz	P
22.	Czarna Orawa	25,0	Jabłonka	Nowy Targ	Jabłonka	Gr

   R - reper   P - monitoring podstawowy   Gr - monitoring graniczny

   Sieć regionalna monitoringu rzek obejmuje w województwie małopolskim ponad 60 rzek i potoków, na których zlokalizowanych jest około 130 punktów pomiarowo-kontrolnych.
   Program badawczy rzek uwzględnia potrzeby określone na szczeblu wojewódzkim i jest uzgodniony z wojewodą. Jego zadaniem jest określenie jakości wód oraz identyfikacja głównych problemów występujących w gospodarce wodnej regionu, takich jak: zasolenie, eutrofizacja.
   Celem sieci regionalnej monitoringu rzek jest określenie jakości wód w województwie (biorąc pod uwagę znaczenie rzeki w regionie, wpływ większych źródeł zanieczyszczeń oraz konieczność zachowania cykliczności badań w celu określenia zachodzących zmian w jakości), ocenę efektów realizacji inwestycji w zakresie oczyszczania ścieków.

     6.3.1. Jakość wód rzek

   Jakość wód rzek jest funkcją kompleksowego oddziaływania wielu czynników takich jak: ukształtowanie, zagospodarowanie i stan czystości całej zlewni, wielkość i zanieczyszczenie opadów atmosferycznych, czy rodzaj odprowadzanych do wód zanieczyszczeń.
   Ocena jakości wód polega na porównaniu pomierzonych wielkości parametrów (wskaźników zanieczyszczenia) i obliczonych stężeń ze stężeniami dopuszczalnymi dla poszczególnych klas czystości, określonymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 5.11.1991 roku poz. 503 (Dziennik Ustaw nr 116 z dnia 16.12.1991 roku).
   Charakterystykę stanu czystości rzek opracowano na podstawie stężeń charakterystycznych na kontrolowanym biegu rzeki, uwzględniając badane cechy fizykochemiczne, stan sanitarny, zmiany indeksu saprobowości sestonu oraz koncentracji chlorofilu'a. Dokonano również ocen grupowych w odniesieniu do następujących grup zanieczyszczeń:

• substancji organicznych (BZT-5, ChZT- Cr, ChZT-Mn, O2)
• składników zasolenia (chlorki, siarczany, substancje rozpuszczone)
• ilości niesionych zawiesin
• substancji biogennych (związki azotu i fosforu)
• substancji specyficznych (metale ciężkie, fenole, detergenty anionoaktywne).

• I klasie czystości powinno odpowiadać 1271,2 km tj. 82,5%
• II klasie czystości powinno odpowiadać 235,1 km tj. 15,3%
• III klasie czystości powinno odpowiadać 33,9 km tj. 2,2%.

   Jak wynika z tabeli, ocena wód rzecznych według kryterium fizykochemicznego pozwoliła odnotować I klasę czystości wód w 4 punktach pomiarowo-kontrolnych. Klasę II stwierdzono w 37, a klasę III w 32 punktach pomiarowych. W pozostałych 85 przekrojach przeprowadzona klasyfikacja wskazuje na występowanie wód pozaklasowych.
   Analizując stan sanitarny rzek stwierdza się, że klasa II wystąpiła w 2 przekrojach, klasa III w 36, a w pozostałych 112 punktach wody non (w 8 przekrojach nie prowadzono badań w tym zakresie).
   Najbardziej niekorzystna ocena ogólna wskazała na występowanie wód pozaklasowych aż w 131 punktach pomiarowo-kontrolnych. Klasę III stwierdzono w 25 przekrojach, a klasa II wystąpiła tylko w 2 punktach. W żadnym punkcie nie odnotowano klasy I.
   Poniżej zestawiono zbiorczą klasyfikację jakości wód płynących w województwie małopolskim według rodzajów zanieczyszczenia:

Rodzaj zanieczyszczenia	Długość rzek	Klasy czystości wód
		I	II	III	non
Substancje organiczne (1540,2 km)	km %	574,1 37,3	736,6 47,8	180,7 11,7	48,8 3,2
Substancje biogenne (1540,2 km)	km %	179,0 11,6	359,4 23,3	403,5 26,2	598,3 38,9
Cechy fizykochemiczne (1540,2 km)	km %	25,7 1,7	453,0 29,4	366,8 23,8	694,7 45,1
Wskaźniki hydrobiologiczne (1176,9 km)	km %	0 0	722,2 61,3	430,3 36,6	24,4 2,1
Stan sanitarny (1500,5 km)	km %	0 0	31,8 2,1	405,5 27,0	1063,2 70,9
Ocena ogólna (1540,2 km)	km %	0 0	18,1 1,2	354,3 23,0	1167,8 75,8

   Z przedstawionych powyżej danych wynika, że stan czystości wód rzecznych determinowany jest głównie przez wskaźniki stanu sanitarnego (ponadnormatywne zanieczyszczenia bakteriologiczne).
   Jakość około 76% długości kontrolowanych odcinków rzek w województwie jest niższa (gorsza) niż przewidziana w III klasie czystości, chociaż tutaj pomiędzy poszczególnymi ciekami wodnymi i punktami pomiarowo-kontrolnymi występują znaczne różnice.
    Stan czystości rzek województwa małopolskiego zilustrowano graficznie na mapkach 9 - 11 oraz na rysunku 10.

       6.3.1.1. Stan czystości wód Wisły
   Wisła przepływa przez województwo małopolskie na długości 209,2 km.
   Na teren tutejszego województwa dopływają wody Wisły nadmiernie zanieczyszczone, obciążone zrzutem zasolonych wód kopalnianych ze Śląska. W granicach województwa istotnym źródłem zanieczyszczenia rzeki Wisły jest gospodarka komunalna Krakowa. Ścieki miejskie trafiają do Wisły poprzez rzekę Serafę oraz Kanał Suchy Jar. Sytuacja ulegnie zmianie w związku z uruchomioną w roku 1999 oczyszczalnią "Kujawy".
   Wyniki badań z 1998 roku wykazały, że Wisła prowadzi wody pozaklasowe, zarówno we wskaźnikach fizykochemicznych jak i bakteriologicznych. O dyskwalifikacji wód z różną częstotliwością decyduje około 10 parametrów.
   Najczęściej, normatywy III klasy przekraczały wskaźniki zasolenia (chlorki i substancje rozpuszczone), substancje biogenne (kilkakrotne przekroczenia we wskaźniku azot azotynowy), zawiesiny, metale ciężkie (cynk) oraz stan sanitarny.
   Pod względem hydrobiologicznym Wisła prowadziła wody z przewagą organizmów strefy a - mezosaprobowej (wody III klasy czystości).
   Zasolenie wód Wisły jest uciążliwe dla gospodarki i wymaga podjęcia działań dla możliwie szybkiego rozwiązania tego problemu, co leży w interesie przemysłu (zwłaszcza hutniczego, metalowego i chemicznego) oraz gospodarki komunalnej.
   Obserwuje się większe w 1998 roku zasolenie wód Wisły. Średnie stężenie substancji rozpuszczonych w Wiśle w Łączanach wynosiło 1765 mg/l (przy wartości dopuszczalnej 1000 mg/l) i było o 144 mg/l wyższe niż w roku 1997. Średnie stężenie chlorków w Wiśle w Łączanach wynosiło 857 mgCl/l i było o 177 mgCl/l wyższe niż w roku poprzednim; charakterystyczne stężenie chlorków wynosiło 1568 mgCl/l (w 1997 roku - 1061 mgCl/l) przy wielkości dopuszczalnej 300 mgCl/l.
   Poniżej przedstawiono zmiany stopnia zanieczyszczenia Wisły w przekrojach monitoringu podstawowego.

Stężenia charakterystyczne [w mg/l] wskaźników zanieczyszczenia wód Wisły w 1998 roku

Nazwa cechy	Oświęcim km 0,5	Bielany km 38,0	Niepołomice km 102,0	Opatowiec km 160,6	Szczucin km 194,1
Przewodność elektrolityczna	5630	4309	3931	3380	2107
Tlen rozpuszczony	3,9	7,3	6,9	6,3	7,5
BZT-5	15,5	5,4	10,6	7,6	6,7
ChZT-Mn	12,9	8,7	8,9	9,3	8,4
ChZT-Cr	45,5	33,1	40,9	41,3	32,1
Chlorki	1951	1500	1517	896	515
Siarczany	241	195	194	185	126
Substancje rozpuszczone ogólne	3645	2796	2595	2065	1276
Zawiesina ogólna	72	68	53	55	66
Zasadowość ogólna	163	153	164	183	177
Azot amonowy	2,78	1,81	2,54	1,90	1,37
Azot azotynowy	0,229	0,324	0,340	0,159	0,045
Azot azotanowy	1,95	2,51	2,55	3,09	2,79
Azot Kjeldahla	4,60	2,51	3,62	2,68	2,51
Azot ogólny	6,14	4,87	6,04	5,35	4,96
Fosforany	0,92	0,50	0,64	0,28	0,30
Fosfor ogólny	0,57	0,33	0,36	0,42	0,37
Mangan	0,33	0,42	0,41	0,34	0,12
Żelazo ogólne	0,42	0,34	0,40	0,03	0,05
Chrom ogólny	0,010	0,020	0,010	0,0001	0,0001
Cynk	0,182	0,247	0,173	0,105	0,081
Miedź	0,013	0,008	0,013	0,007	0,006
Ołów	0,004	0,008	0,008	0,016	0,014
Rtęć	-	0,003	0,003	0,0003	0,0002
Miano Coli typu fekalnego	0,00001	0,0002	0,00001	0,0004	0,0008
Chlorofil'a	-	69,7	92,5	5,4	7,0

   Wpływ na stan czystości Wisły mają również w obrębie tutejszego województwa główne jej dopływy, co obrazuje poniższe zestawienie.

Stężenia wybranych wskaźników zanieczyszczenia głównych dopływów Wisły
(w odcinkach ujściowych)

Rzeka	Tlen rozpuszczony [mgO2/l]		BZT-5 [mgO2/l]		Fosfor ogólny [mg P/l]
	średnioroczne	charakterystyczne	średnioroczne	charakterystyczne	średnioroczne	charakterystyczne
Soła	-	7,7	-	3,3	-	0,09
Skawa	-	10,1	-	4,2	-	0,10
Skawinka	8,1	6,6	3,6	4,3	0,24	0,33
Sanka	10,3	8,6	2,2	3,5	0,13	0,20
Rudawa	9,9	8,8	2,7	3,2	0,21	0,25
Wilga	10,7	9,6	4,0	5,5	0,13	0,17
Prądnik-Białucha	9,8	8,9	2,2	2,4	0,22	0,24
Dłubnia	9,0	6,8	5,4	8,1	0,33	0,64
Serafa	1,0	0,1	55,9	82,6	2,11	3,23
Raba	10,5	9,3	1,9	2,5	0,11	0,17
Gróbka	8,6	6,5	2,7	3,7	0,20	0,26
Uszwica	8,6	6,9	4,4	6,7	0,26	0,29
Nidzica	-	7,9	-	3,7	-	0,28
Kisielina	8,8	7,2	1,9	2,6	0,12	0,14
Dunajec	10,6	8,6	2,2	2,9	0,15	0,29
Nida	-	8,3	-	3,5	-	0,52
Breń	8,4	6,0	2,6	4,2	0,20	0,32

      6.3.1.2. Wody powierzchniowe ujmowane do celów pitnych
   Wody powierzchniowe nadające się do zaopatrzenia ludności w wodę do picia powinny odpowiadać I klasie czystości śródlądowych wód powierzchniowych, czyli dopuszczalnym wartościom wskaźników zanieczyszczenia dla tej klasy, zawartych w Rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 5 listopada 1991 roku, Dziennik Ustaw nr 116 poz. 503.
   Wody powinny być wysokiej jakości. Stąd też ochrona zlewni powyżej ujęć ma podstawowe znaczenie dla uzyskania właściwej jakości wody pitnej.
   Tymczasem, wszystkie rzeki są w różnym stopniu zanieczyszczone, i aby osiągnęły właściwą wartość użytkową i były wykorzystywane do produkcji wody przeznaczonej do celów pitnych muszą być poddane wcześniejszemu procesowi uzdatnienia.
   Poniżej zestawiono lokalizację punktów pomiarowo-kontrolnych powyżej ujęć wody pitnej na rzekach województwa małopolskiego:

Rzeka	Km rzeki	Punkt pomiarowo-kontrolny	Ujęcie dla:	Powiat	Gmina
Skawa	71,1	Jordanów	Jordanowa	Sucha Beskidzka	Jordanów
Skawinka	9,6	Radziszów	Skawiny	Kraków	Skawina
Sanka Brzoskwinka	4,5 2,0	Liszki Cholerzyn	Krakowa	Kraków	Liszki
Rudawa	9,0	Podkamycze	Krakowa	Kraków	Zabierzów
Dłubnia	9,8	Kończyce	Krakowa	Kraków	Michałowice
Raba	18,8	Proszówki	Bochni	Bochnia	Bochnia
Stradomka	14,8	Łapanów	Łapanowa	Bochnia	Łapanów
Ścieklec	3,0	Makocice	Proszowic	Proszowice	Proszowice
Biały Dunajec	7,1	Szaflary	Nowego Targu	Nowy Targ	Szaflary
Dunajec	110,8	Świniarsko	Nowego Sącza	Nowy Sącz	Chełmiec
Dunajec	52,3	Zakliczyn	Tarnowa	Tarnów	Zakliczyn
Dunajec	38,6	Zgłobice	Tarnowa	Tarnów	Wierzchosławice
Łososina	35,9	Piekiełko	Limanowej	Limanowa	Tymbark
Biała Tarnow.	46,3	Ciężkowice	Ciężkowic	Tarnów	Ciężkowice
Biała Tarnow.	33,6	Lubaszowa	Tuchowa	Tarnów	Tuchów
Ropa	41,0	Szymbark	Gorlic	Gorlice	Gorlice

   oraz lokalizację zbiorników zaporowych ujmowanych do celów pitnych:

Rzeka	Km rzeki	Punkt pomiarowo-kontrolny	Ujęcie dla:	Powiat	Gmina
Raba Zbiornik Dobczycki	60,1	- ujęcie wieżowe * - środek zbiornika * - zapora * - upust denny	Krakowa	Myślenice	Dobczyce
Dłubnia Zespół zbiorników w Zesławicach: Nr 1 Nr 2	9,03	- zapora - zapora	Krakowa	Kraków	Kraków Zielonki
Gościbia Zbiornik Gościbia	1,5	- zapora	Sułkowic	Kraków	Harbutowice

* 3 głębokości

      6.3.2. Charakterystyka rzek kontrolowanych w 1998 roku

   Rzeka Wisła płynie w województwie małopolskim na długości 209,2 km. Na odcinku około 75 km stanowi naturalną granicę województw małopolskiego i świętokrzyskiego. Przyjmuje szereg dopływów, które mają zasadnicze znaczenie w kształtowaniu jej reżimu wodnego.
   Rzeka Biała Przemsza jest lewym dopływem Przemszy. Wypływa na wysokości ponad 370 m npm. na północ od Wolbromia. Drugi ciek źródłowy rozpoczyna się na torfowisku zasilającym również obszar źródłowy Szreniawy. Biała Przemsza od m. Klucze do Błędowa płynie przez zwarty obszar piasków Pustyni Błędowskiej. Lewymi większymi doływami są: Biała, Sztoła i Kozi Bród.
   Rzeka Soła jest prawobrzeżnym dopływem Wisły II rzędu w kilometrze 1,8. Uchodzi do niej na wysokości 227 m n.p.m. Jako główny źródłowy potok przyjęto Słanicę. Wypływa z pd. stoku Beskidu Śląskiego zbudowanego z fliszu na wysokości 720 m n.p.m.
   W dolinie Soły zawikłana jest sieć rzeczna: stawy, młynówki, naturalne i sztuczne połączenia między ciekami.
   Soła od źródeł wraz z dopływami winna prowadzić wody I klasy czystości.
   Rzeka Macocha (Włosienica) jest prawobrzeżnym dopływem Wisły w kilometrze 10,2.
   Za jej początek uznano Bulówkę. Macocha zbiera wody z licznych cieków sztucznych i naturalnych w dolinie Soły. Posiada kilka połączeń z Sołą, a część wód odprowadza bezpośrednio do Wisły. Macocha dzieli się na dwa ramiona, lewym uchodzi do Soły, prawym do Wisły.
   Zgodnie z docelową klasyfikacją od źródeł do ujścia ścieków z Miejsko-Przemysłowej Oczyszczalni Ścieków w Oświęcimiu winna prowadzić wody I klasy czystości, natomiast poniżej wylotu ścieków aż do ujścia do rzeki Wisły - III klasie.
   Długość rzeki wynosi 9,9 km.
   Rzeka Skawa jest jednym z większych prawobrzeżnych górskich dopływów Wisły II rzędu w kilometrze 22,7. Źródła Skawy znajdują się na północno-zachodnim stoku głównego Masywu Łysej Góry na wysokości 700 m npm. Za źródłowy uznaje się Wsiowy Potok płynący w kierunku ENE dobrze wykształconą doliną. Długość rzeki wynosi 96,4 km. Zlewnia górnej Skawy to w przeważającej części tereny lesiste i rolnicze. Rzeka stanowi źródło zaopatrzenia w wodę pitną miasta Jordanów.
   Rzeka Skawa wraz z dopływami powinna na całej długości prowadzić wody I klasy czystości.
   O stanie czystości wód Skawy decydują w jej górnym biegu głównie zanieczyszczenia obszarowe oraz socjalno-bytowe odprowadzane z miejscowości i gospodarstw indywidualnych (większość miejscowości w zlewni Skawy nie posiada kanalizacji).
   Ponadto trafiają do Skawy ścieki z terenu Makowa Podhalańskiego, Suchej Beskidzkiej.
   Rzeka Wieprzówka jest lewobrzeżnym dopływem Skawy w kilometrze 8,8.
   Długość rzeki wynosi 27,6 km.
   Potok Regulka jest lewobrzeżnym dopływem Wisły w kilometrze 32,2. Jest odbiornikiem ścieków przemysłowych (związków chromu) z Zakładów Chemicznych S.A. "Alwernia" oraz ścieków komunalnych z miasta Alwernia.
   Na odcinku poniżej ścieków z zakładów do ujścia do Wisły Regulka winna prowadzić wody II klasy czystości.
   Rzeka Harbutówka - Skawinka jest prawobrzeżnym dopływem Wisły II rzędu w kilometrze 60,0. Długość rzeki wynosi 33,0 km, powierzchnia zlewni 352,4 km². W górnym biegu Skawinka nosi nazwę Harbutówka. Bierze początek z północnych stoków Beskidu Średniego zbudowanego z utworów fliszowych, następnie płynie przez Pogórze Wielickie, dalej przez obszar zbudowany z utworów mioceńskich z zalegającą pokrywą lessową. Zlewnię zamieszkuje ponad 53 tysiące ludności (dane szacunkowe). Zlewnia ma charakter rolniczy, o rozwiniętym przemyśle w Skawinie. Dwa miasta: Sułkowice i Skawina.
   Rzeka stanowi źródło wody pitnej dla miasta Skawina. Powinna prowadzić od źródeł do wylotu wód pochłodniczych z Elektrowni Skawina S.A. wody I klasy czystości, a poniżej tego wylotu II klasy.
   Potok Gościbia jest prawobrzeżnym dopływem Harbutówki w kilometrze 25,1. Potok wypływa z płn. stoków Beskidu Średniego, długość jego wynosi 6,7 km.
   Na Gościbi (w kilometrze 1,5) zlokalizowany jest zbiornik wody pitnej dla Sułkowic.
   Potok Głogoczówka jest prawobrzeżnym dopływem Skawinki w kilometrze 15,6. Przepływa przez obszar Pogórza Wielickiego. Długość potoku wynosi 14,9 km.
   Potok Cedron jest lewobrzeżnym dopływem Skawinki w kilometrze 13,5. Długość potoku wynosi 24,8 km, powierzchnia zlewni 93,4 km².
   Rzeka Sanka jest lewobrzeżnym dopływem Wisły w kilometrze 64,9. Długość rzeki wynosi 18,3 km, powierzchnia zlewni około 94 km².
   Rzeka płynie w wapieniach jurajskich Grzbietu Tenczyńskiego, w środkowym biegu przez utwory przykryte lessem. Stanowi jedno ze źródeł wody komunalnej dla Krakowa. Od ponad 9 lat wody Sanki traktowane są jako wyłączne do produkcji wody pitnej (wcześniej mieszane były równolegle z wodami Wisły). Zlewnia ma charakter rolniczy. Zamieszkuje ją około 16 tysięcy mieszkańców. Rzeka zanieczyszczona jest w sposób niezorganizowany (zanieczyszczenia obszarowe). Natomiast największymi źródłami zanieczyszczenia punktowego są ścieki z P.P. Kopalnie Odkrywkowe Surowców Skalnych w Krzeszowicach (Kopalnia Porfiru Zalas) oraz oczyszczalni ścieków komunalnych w miejscowości Piekary.
   Sanka winna prowadzić wody I klasy jakości.
   Potok Brzoskwinka jest lewobrzeżnym dopływem Sanki w kilometrze 3,5. Długość potoku wynosi 8,2 km, a powierzchnia zlewni 26,2 km². Poprzez potok Aleksandrówka do cieku trafiają ścieki z Gospodarstwa Aleksandrowice, należącego do Instytutu Zootechniki.
   Rzeka Rudawa jest lewobrzeżnym dopływem Wisły II rzędu w kilometrze 75,4 uchodzącym do niej na terenie Krakowa. Długość rzeki wynosi 35,8 km, powierzchnia zlewni 318,3 km². Powstaje z połączenia Krzeszówki i Racławki wypływających z Wyżyny Olkuskiej, płynie obniżeniem Rowu Krzeszowickiego. Zlewnię zamieszkuje około 60 tysięcy ludności. Zlewnia ma charakter rolniczy z rozwiniętym lokalnie przemysłem. Źródłami zanieczyszczenia rzeki są ścieki komunalne i przemysłowe z Krzeszowic i Zabierzowa, Zakłady Przetwórstwa Owocowo - Warzywnego w Tenczynku, potok Olszanicki ze ściekami petrochemicznymi. Ponadto, istotne są zanieczyszczenia obszarowe z rolniczej zlewni, odcieki hodowlane. W dorzeczu Rudawy gleby o charakterze lessowym zajmują ponad 78% terenu, lasy około 21%. Normalny opad wynosi 728,7 mm. Najwięcej opadów występuje w miesiącach letnich, z czym wiążą się przepływy w rzece.
   Rzeka Rudawa jest bardzo ważną rzeką w regionie. Stanowi jedno ze źródeł zaopatrzenia miasta Krakowa w wodę pitną. Ujęcie zlokalizowane jest w dolnym biegu w Mydlnikach.
   Rudawa w całym biegu wraz z dopływami winna prowadzić wody I klasy czystości.
   Potok Krzeszówka jest kontrolowany na długości 6,6 km. Dominujące źródła zanieczyszczenia wód potoku to ścieki z następujących obiektów: Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o.w Krzeszowicach, Produkcja i Hodowla Roślin Ogrodniczych Sp.z o.o. w Krzeszowicach (poprzez rów Brzeziny), Kopalnia Wapienia w Czatkowicach.
   Potok Olszówka badany jest w Tenczynku, poniżej ścieków z Zakładów Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego.
   Potok Racławka lewobrzeżny dopływ Rudawy o długości 15,2 km.Jest odbiornikiem ścieków ze Szkoły Podstawowej w Paczółtowicach oraz Ośrodka Hodowli Pstrąga w Pisarach.
   Potok Wierzchówka jest lewobrzeżnym dopływem Rudawy o długości 9,4 km. Jest odbiornikiem ścieków z Zootechnicznego Zakładu Doświadczalnego w Balicach - Gospodarstwo Brzezie.
   Potok Olszanicki jest prawobrzeżnym dopływem Rudawy. Długość jego wynosi 3,9 km. Potokiem płyną ścieki sanitarne z kilku obiektów, jak również przemysłowe z CPN S.A. Oddział w Krakowie.
   Rzeka Wilga jest prawobrzeżnym dopływem Wisły w kilometrze 78,0. Długość rzeki wynosi 21,4 km, powierzchnia zlewni 101,1 km².. Źródła Wilgi znajdują się na wysokości około 370 m npm. Rzeka odwadnia Pogórze Wielickie i przedproże Pogórza zbudowane głównie z utworów fliszowych. Zlewnię zamieszkuje około 23 tysiące mieszkańców.
   Główne źródła zanieczyszczenia stanowią ścieki ze Swoszowic (Zespół Uzdrowisk Krakowskich), oczyszczalnia MPWiK S.A. "Kliny" oraz odcieki z tzw. "Białych Mórz" eksploatowanych uprzednio przez byłe Zakłady Sodowe.
   Ważniejsze dopływy Wilgi to potok Krzywa, Urwisko (ujęty w kanał i podłączony do kanalizacji miejskiej) oraz Dopływ ze Swoszowic.
   Wilga winna prowadzić wraz z dopływami wody I klasy czystości, a w odcinku ujściowym III klasy czystości.
   Rzeka Prądnik-Białucha jest lewobrzeżnym dopływem Wisły II rzędu w kilometrze 81,9. Powierzchnia jej zlewni wynosi 195,8 km², długość 33,4 km. Zlewnia rzeki znajduje się na obszarze Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Wypływa z Wyżyny Olkuskiej we wsi Sułoszowa na wysokości około 405 m npm. W środkowym biegu płynie przez Ojcowski Park Narodowy. W dolnym biegu w obrębie Krakowa nosi nazwę Białucha. Zlewnię zamieszkuje ponad 28 tysięcy ludności (dane szacunkowe). Ważniejsze lewobrzeżne dopływy to: Dopływ ze Skały, Garliczka, Bibiczanka, Dominikański, a prawobrzeżnymi są: Sąspówka i Sudoł.
   Rzeka od źródeł wraz z dopływami winna prowadzić wody I klasy czystości.
   Znaczna ilość zanieczyszczeń trafia do Prądnika poprzez Dopływ ze Skały. Inne dopływy rzeki są odbiornikami ścieków z kilku obiektów użyteczności publicznej oraz z lokalnych oczyszczalni. Ponadto, do Prądnika trafiają ścieki z Krakowskiego Szpitala Okulistycznego w Witkowicach.
   Dopływ ze Skały jest lewobrzeżnym dopływem Prądnika o długości 1,7 km. Jest odbiornikiem oczyszczonych ścieków z Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Skale.
   Rzeka Dłubnia jest lewobrzeżnym dopływem Wisły II rzędu, o powierzchni zlewni 271 km² i długości 49,2 km. Uchodzi do Wisly w Krakowie w kilometrze 89,4. Dorzecze budują utwory jurajskie, kredowe, trzeciorzędowe i czwartorzędowe.
   Dłubnia przepływa przez tereny rolnicze, słabo uprzemysłowione. Zlewnia jej jest słabo zalesiona. Zamieszkuje ją ponad 26 tysięcy ludności.
   Jest bardzo ważną rzeką dla miasta. Stanowi jedno ze źródeł wody do celów komunalnych oraz zaopatruje Hutę im. T. Sendzimira. Na Dłubni w Zesławicach powstały dwa zbiorniki retencyjne, które służą jako zapasowo-awaryjne ujęcie wody pitnej dla Krakowa.
   Wpływ na stan czystości wód mają ścieki z Imbramowic, Iwanowic, Michałowic, kanalizacji opadowej Nowej Huty w Krakowie oraz spływy powierzchniowe z terenów rolniczych zlewni.
   Dłubnia powinna prowadzić wody I klasy jakości od źródeł do ujścia Kanału Południowego, a w odcinku przyujściowym III klasy jakości.
   Potok Minożka jest prawobrzeżnym dopływem Dłubni o długości 9 km i powierzchni zlewni 47,5 km² . Jest odbiornikiem oczyszczonych ścieków z mechaniczno-biologicznej oczyszczalni dla miasta Skała.
   Potok Baranówka zwany też potokiem Luborzyckim jest lewobrzeżnym dopływem Dłubni o długości 15 km i powierzchni zlewni 42,6 km² . Przyjmuje ścieki z Krakowskiego Przedsiębiorstwa Ceramiki Budowlanej Kraków-Zesławice.
   Rzeka Serafa jest prawobrzeżnym dopływem Wisły w kilometrze 93,5. Powierzchnia zlewni wynosi 74,9 km², długość rzeki 12,7 km. Wypływa z okolic Wieliczki.
   W górnym biegu uchodzą do Serafy potoki Grabówka i Malinówka. Pierwszy z nich jest odbiornikiem nieoczyszczonych wód opadowych z wielu zakładów zlokalizowanych w mieście Wieliczka. Drugi niesie przede wszystkim wody opadowe z wysypiska komunalnego "Barycz" eksploatowanego przez Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania Sp. z o.o. w Krakowie.
   Drwina Długa jest lewobrzeżnym dopływem Serafy w kilometrze 1,6 o długości 6,9 km i powierzchni zlewni 25,5 km² . Pełni funkcję głównego odbiornika ścieków komunalnych i przemysłowych Krakowa i zdecydowanie w degradujący sposób wpływa na jakość Serafy.
   Dla Serafy i jej dopływów zaplanowano III klasę czystości.
   Kanał Suchy Jar jest lewobrzeżnym dopływem Wisły. Przyjmuje nieoczyszczone ścieki komunalne z miasta Krakowa (Nowej Huty), oczyszczone mechanicznie ścieki przemysłowe z Huty im T. Sendzimira oraz ścieki z odwodnienia hałdy żużla.
   Potok Drwinka jest prawobrzeżnym dopływem Wisły. Jest odbiornikiem poddanych mechaniczno-biologicznemu oczyszczeniu ścieków sanitarnych z małych zakładów przemysłowych oraz obiektów użyteczności publicznej.
   Wymagana klasa I.
   Rzeka Raba jest prawobrzeżnym dopływem Wisły II rzędu w kilometrze 134,7 (180 m npm.). Długość rzeki wynosi 131,9 km, powierzchnia zlewni 1537 km² . Źródła Raby znajdują się na zachodnim krańcu Gorców w utworach fliszowych na wysokości 780 m npm. Średnia wysokość dorzecza wynosi 497 m npm. Jest to dorzecze typowo górskie, o gęstej sieci dopływów o dużych spadkach i wąskich dolinach. W zlewni przeważają użytki rolne - około 50% powierzchni (w tym grunty orne 84%); lasy zajmują około 43% i inne około 7%. Duże rozdrobnienie gospodarstw, gęsta sieć dróg gospodarczych sprzyjają nasileniu zjawisk erozyjnych i przyspieszają spływ powierzchniowy. Zlewnia ma charakter rolniczy, rekreacyjny i lokalnie przemysłowy. Zlewnię zamieszkuje około 86 tysięcy mieszkańców.
   Zlewnia jest piękną doliną, chętnie odwiedzaną przez turystów.
   Dopływy uchodzące do Raby wykazują znaczne podobieństwo z głównym ciekiem. Ważniejsze lewobrzeżne to: Krzczonówka, Kaczanka, Trzebuńka, Bysinka, San, Królewski, Gnojski, Tusznica. Prawobrzeżnymi dopływami Raby są: Mszanka, Suszanka, Buliński (uchodzący do cofki zbiornika Dobczyckiego), Trzemeśnianka (uchodzący do zbiornika Dobczyckiego), Krzyworzeka, Stradomka.
   Na Rabie zlokalizowany jest zaporowy zbiornik Dobczycki - akwen wody pitnej dla aglomeracji krakowskiej.
   Ponadto, wody rzeki ujmowane są do celów komunalnych dla miasta Myślenice i Bochnia.
   Raba od źródeł do ujścia wraz z dopływami winna prowadzić wody I klasy czystości.
   Zasadniczy wpływ na stan czystości rzeki Raby mają ścieki komunalne z miast: Rabka, Mszana Dolna, Myślenice, Dobczyce oraz Bochnia.
   Rzeka Szreniawa jest lewobrzeżnym dopływem Wisły II rzędu w kilometrze 144,0 na wysokości 178 m npm. Długość rzeki wynosi 79,8 km, powierzchnia zlewni 706,1 km² . Bierze początek z wód torfowiska pod Wolbromiem na wysokości 380 m npm. Wypływa z Wyżyny Olkuskiej, płynie przez Wyżynę Miechowską i Płaskowyż Proszowicki. Dorzecze budują wapienie płytowe jury, margle kredowe pokryte lessem. Zlewnia ma charakter rolniczy, w całości wyżynny. 90% powierzchni dorzecza zajmują pola uprawne. Jest to obszar najbardziej zagrożony erozją gleb. Reżim Szreniawy określany jest jako źródlano-deszczowo-roztopowy. Zasoby wód powierzchniowych w zlewni Szreniawy są bardzo ubogie. Zlewnię zamieszkuje ponad 50 tysięcy mieszkańców. Szreniawa wykorzystywana jest gospodarczo przez młyny wodne.
   Do lewobrzeżnych dopływów Szreniawy należą potoki: Miechówka (zwany też Cichą) o długości 8,0 km, w dolnym odcinku zanieczyszczony przez ścieki z Miechowa; Piotrówka, Ścieklec, prawobrzeżne: Gołczanka, Pokojówka oraz dopływ z Mniszowa.
   Szreniawa winna prowadzić od źródeł do ujścia wody I klasy czystości.
   Głównym źródłem zanieczyszczenia wód Szreniawy w górnym jej biegu są ścieki odprowadzane z rejonu Miechowa oraz Gołczy. Następnie, powyżej miasta Słomniki ścieki sanitarne i technologiczne z Zakładu Produkcyjnego w Kacicach. Poniżej miasta - wylot z oczyszczalni ścieków komunalnych dla Słomnik. Poniżej ujścia Ściekleca istotne są ścieki z miejskich oczyszczalni w Proszowicach i Klimontowie. W całym biegu rzeki na jakość wód wpływają także zanieczyszczenia obszarowe.
   Potok Ścieklec wypływa pod Klonowem na wysokości 270 m npm. płynie przez Wyżynę Miechowską przykrytą lessem. Długość potoku wynosi 22,4 km. Przy ujściu do Szreniawy Ścieklec połączony jest z nią rowami melioracyjnymi. Potok odbiera ścieki technologiczne z Zakładu Uzdatniania Wody w Opatkowicach. Zlokalizowane jest na nim ujęcie wody pitnej dla Proszowic.
   Rzeka Gróbka jest prawobrzeżnym dopływem Wisły II rzędu w kilometrze 144,8. Bierze początek na południe od Bochni, na Pogórzu Wiśnickim zbudowanym z utworów fliszowych. W dalszym biegu wpływa na obszar Pogórza Bocheńskiego przykrytego utworami piaszczysto-żwirowymi. Powierzchnia zlewni wynosi 292,2 km², długość rzeki 38,0 km. Obszar zlewni pocięty jest siecią rowów melioracyjnych i naturalnych cieków.
   Głównymi dopływami Gróbki są potoki Uszew i Uszewka.
   Rzeka Gróbka winna prowadzić wody I klasy czystości.
   W swym górnym biegu jest odbiornikiem zanieczyszczeń z miejscowości nad nią położonych, w środkowym i dolnym biegu odwadnia tereny typowo rolnicze, zmeliorowane.
   Rzeka Uszwica jest prawobrzeżnym dopływem Wisły II rzędu w kilometrze 150,7. Bierze początek na północnych stokach Beskidu Wyspowego, na wysokości 500 m npm. Poniżej Brzeska-Okocimia wpływa na Pogórze Bocheńskie pokryte piaskami zwałowymi. Powierzchnia zlewni wynosi 323 km², długość rzeki 61,2 km. Poniżej Borzęcina zlewnia jest zmeliorowana. Główne dopływy Uszwicy to: potok Leksandrówka - lewostronny o powierzchni zlewni 60 km², wypływający z Pogórza Wiśnickiego oraz Niedźwiedź - dopływ prawobrzeżny o powierzchni zlewni 44 km² .
   W górnym biegu rzeka przepływa przez gęsto zaludnione wsie i tereny rolnicze, stając się odbiornikiem ścieków bytowo-gospodarczych oraz z małych zakładów przetwórstwa mięsnego. W środkowym biegu jest odbiornikiem ścieków komunalnych z Brzeska, których część jest oczyszczana na mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków, oraz ścieków przemysłowych z Okocimskich Zakładów Piwowarskich oczyszczanych biologicznie. Woda do celów przemysłowych i socjalnych pobierana jest z Uszwicy tylko przez OZP.
   Rzeka Kisielina jest prawobrzeżnym dopływem Wisły II rzędu w kilometrze 158,9 na wysokości 170 m npm. Bierze początek na Pogórzu Wiśnickim na wysokości około 320 m npm. zbudowanym z utworów fliszowych przykrytych czwartorzędowymi glinami zwietrzelinowymi. W dalszym biegu rzeka wpływa na Pogórze Bocheńskie pokryte piaskami zwałowymi, a następnie do doliny Dunajca. Zlewnia Kisieliny jest zmeliorowana, odwadniając w dolnym biegu tereny typowo rolnicze. Powierzchnia zlewni wynosi 166,2 km², długość rzeki 35,0 km.
   Rzeka Dunajec jest prawym dopływem Wisły II rzędu w kilometrze 160,6 o całkowitej długości 251 km. Za źródłowy odcinek przyjmuje się Czarny Dunajec (Tatry Zachodnie na wysokości ponad 1500 m npm.). W km 199,2 Czarny Dunajec łączy się z Białym Dunajcem i od tego punktu rozpoczyna się bieg rzeki Dunajec. Między 154,0 a 171,0 km Dunajec stanowi granicę państwa ze Słowacją. Powierzchnia całkowita zlewni Dunajca wynosi 6804 km². Wzdłuż Dunajca zlokalizowane są zapory: Czorsztyńska, Rożnowska i Czchowska. W 104 km swego biegu Dunajec opuszcza Kotlinę Sądecką, przecina Pogórze Rożnowskie zbudowane z piaskowców i łupków trzeciorzędowych. Następnie wkracza w obręb Kotliny Sandomierskiej, pokrytej glinami i piaskami plejstoceńskimi. Szerokość doliny Dunajca zwiększa się z 6 do 8 km.
   Wody Dunajca są zarówno źródłem wody pitnej (dla mieszkańców Starego i Nowego Sącza, Brzeska i Tarnowa) oraz do celów przemysłowych, jak i odbiornikiem ścieków.
   Czarny Dunajec źródłowy odcinek Dunajca o długości 47,9 km i powierzchni zlewni 432 km². Powstaje z połączenia dwóch potoków: Chochołowskiego i Kościeliskiego (źródła na wysokości 1500 m npm. Pod Wołowcem - Tatry Zachodnie).
   Cicha Woda źródłowy odcinek Białego Dunajca o długości 16,8 km. Wpływ na jakość wód potoku ma koncentracja punktowych zrzutów zanieczyszczeń ściekowych z Zakopanego.
   Biały Dunajec prawobrzeżny dopływ Dunajca o długości 19,0 km i powierzchni zlewni 224 km². Jest źródłem wody pitnej dla Nowego Targu.
   Potok Moszczenicki prawobrzeżny dopływ Dunajca w 114,3 o długości 10,5 km przepływający przez Stary Sącz. Na stan czystości jego wód wpływ mają ścieki o charakterze socjalno - bytowym.
   Rzeka Poprad jest prawobrzeżnym dopływem Dunajca w kilometrze 111,8 o długości 169,8 km (w Polsce 62,6 km) i powierzchni zlewni 2077,3 km² (w Polsce 482,8 km²).
   Źródła Popradu znajdują się na terenie Słowacji - dopływ Wielkiego Stawu Hińczowskiego na wysokości 1960 m npm.
   Muszynka prawobrzeżny dopływ Popradu w kilometrze 53,0 o całkowitej długości 20,1 km i powierzchni zlewni 148 km². Wpływ na jakość wód potoku ma wielkość ładunków zanieczyszczeń wprowadzanych przez potok Kryniczanka.
   Rzeka Kamienica Nawojowska jest prawym dopływem Dunajca w kilometrze 106,3 o całkowitej długości 33 0 km i powierzchni zlewni 238 km². Na jakość wód w górnym biegu wpływ mają obszarowe zanieczyszczenia rolnicze, a w odcinku dolnym (w obrębie Nowego Sącza) zrzuty ścieków bytowo-socjalnych bezpośrednio do kolektorów kanalizacji deszczowej.
   Rzeka Łososina jest lewobrzeżnym dopływem Dunajca wpadającym do zbiornika Czchowskiego, o całkowitej długości 56,0 km i powierzchni zlewni 407 km². Wypływa ze stoków Jasienia (Beskid Wyspowy) na wysokości 760 m npm. Średni spadek doliny 9,6%. Amplituda wahań stanów wody wynosi 4 - 5 m. Rzeka przepływa przez tereny o wyraźnej przewadze użytkowania rolniczego nad leśnym.
   Rzeka Biała Tarnowska jest prawobrzeżnym dopływem Dunajca w kilometrze 30,3 o całkowitej długości 101,8 km. Wypływa na wysokości 730 m npm. spod Ostrego Wierchu w Beskidzie Niskim (zbudowanym głównie z utworów fliszowych - piaskowców i łupków).
   W dalszym biegu Biała wycięta jest w piaskowcach Pogórza Ciężkowickiego. Rzeka przyjmuje szereg dopływów: Kąśnianka, Zborowianka, Szwedka. Następnie rzeka tworzy przełom przez wzgórza zbudowane z inoceramowych łupków piaskowca. Poniżej ujścia dopływu Spod Ostrej Góry Biała wypływa z Karpat do Kotliny Sandomierskiej. Przy ujściu do Dunajca powierzchnia zlewni całkowitej wynosi 983 km².
   Wody rzeki Biała Tarnowska są ujmowane dla zaopatrzenia Ciężkowic, Tuchowa oraz osiedla Koszyce w Tarnowie.
   Wątok jest prawym dopływem Białej Tarnowskiej w kilometrze 7,6 i powierzchni zlewni 91,4 km² oraz długości 23,3 km. Początek rzeki w okolicy m. Stawiska koło Ryglic, na wysokości 321 m npm. Przez kilka kilometrów swego biegu zbiera wody małych cieków, aż do ujścia największego dopływu Łękawka. W 7,5 km biegu Wątok wpływa na teren Tarnowa i zbiera wody z kolejnych dopływów: Małochlebówka i Stusinka. Zlewnia Wątoku jest mało zalesiona. W górnym biegu przeważają tereny rolnicze o nieuporządkowanej gospodarce ściekowej, w dolnym biegu rzeka staje się odbiornikiem zanieczyszczeń odprowadzanych kolektorami wód opadowych.
   Rzeka Breń jest prawobrzeżnym dopływem Wisły w kilometrze 209,6. Całkowita długość rzeki wynosi 51,9 km (z czego 44,9 km w województwie małopolskim), powierzchnia zlewni wynosi 717,6 km². Źródła Brnia znajdują się na Płaskowyżu Tarnowskim (240 m npm) pokrytym piaskami i glinami plejstoceńskimi. Średni spadek rzeki wynosi 1,5%, a deniwelacje w zlewni wynoszą od 10 do 40 m.
   W górnym biegu rzeka przepływa przez tereny rolnicze. Miasto Dąbrowa Tarnowska zrzuca do rzeki Breń niedostatecznie oczyszczone ścieki przemysłowo-komunalne (oczyszczalnia biologiczna) oraz wody opadowe.
   Rzeka Żabnica jest lewobrzeżnym dopływem rzeki Breń w kilometrze 25,9. Długość rzeki wynosi 30,0 km, a powierzchnia jej zlewni wynosi 143,2 km². W górnym biegu Żabnica wykorzystuje aluwialną dolinę Dunajca. Liczne rowy i cieki powierzchniowe stwarzają możliwość wymiany wód między tymi rzekami.
   Do końca 1991 roku Żabnica była odbiornikiem surowych ścieków z Niedomickich Zakładów Celulozy, co spowodowało całkowitą degradację wód rzeki.
   Rzeka Czarna Orawa jest lewobrzeżnym dopływem Orawy (dorzecze Dunaju - zlewisko Morza Czarnego), jest rzeką transgraniczną z Republiką Słowacką. Całkowita jej długość wynosi 49,7 km, a długość od źródeł do cofki zbiornika Orawskiego 25,0 km. Wypływa u podnóża Bukowińskiego Wierchu na wysokości 850 m npm. W odcinku źródłowym zwana jest Orawką. W granicach Polski zlewnia Czarnej Orawy osiąga 356 km².
   Rzeka Ropa jest lewobrzeżnym dopływem rzeki Wisłoki w kilometrze 105,0. Wypływa na południowym stoku Jaworzyny na wysokości 790 m npm. Całkowita długość rzeki wynosi 78,7 km (w województwie małopolskim 54,8 km), powierzchnia całkowita zlewni 974 km².
   Zlewnia Ropy odwadnia najwyższe pasma Beskidu Niskiego. Spadek rzeki od źródeł do zapory Klimkówka wynosi 20%, do wodowskazu Klęczany 10,2%.
   Rzeka Ropa jest źródłem wody pitnej dla uzdrowiska Wysowa w km 74,0 (ujęcie denne grawitacyjne) oraz dla miasta Gorlice w km 39,4 (w Ropicy Polskiej).
   Rzeka Czarna Tarnowska jest lewym dopływem Wisłoki w kilometrze 55,3. Całkowita długość rzeki wynosi 32,9 km (w województwie małopolskim 10 km). Zlewnia rzeki ma charakter rolniczy z przewagą rolnictwa specjalistycznego. W górnym biegu rzeka jest odbiornikiem (poprzez rowy melioracyjne i potoki) nieoczyszczonych ścieków sanitarnych z gminy Lisia Góra oraz z osiedla Krzyskiego w Tarnowie.

  6.4 Monitoring zbiorników zaporowych

      6.4.1. Zbiorniki zaporowe o głównej funkcji ujęć wody pitnej

   Podstawowym zadaniem zbiornika Dobczyckiego na Rabie, przekazanego do eksploatacji w 1987 roku jest zapewnienie poboru wody dla potrzeb wodociągu krakowskiego w ilościach ...

   6.5 Wody podziemne

• czynniki hydrometeorologiczne i geologiczne: wielkość opadów atmosferycznych, zdolności retencyjne zlewni, warunki infiltracji, środowisko sedymentacyjne, które uwarunkowało powstanie horyzontów wodonośnych wód podziemnych,
• czynniki antropogeniczne: melioracja terenów, regulacja cieków wodnych, zmiany struktury wykorzystywania gruntów, w tym głównie wyrąb lasów i zadrzewień, urbanizacja i związany z nią przyrost powierzchni trudno przepuszczalnych, wielkość poboru wody, ilość wprowadzanych do wód i do ziemi zanieczyszczeń, przerzuty wody.

     6.5.1. Zasoby wód podziemnych

   Zasoby wód podziemnych w województwie małopolskim, obliczone na podstawie zatwierdzonych dotychczas zasobów eksploatacyjnych, szacuje się na ok. 340 mln m³, tj. ok. 38 540 m³/h.
   Z ilości tej:

• zasoby w utworach czwartorzędowych stanowią 70,1%,
• zasoby w utworach trzeciorzędowych 10,1%,
• zasoby w utworach kredowych 10,9%,
• zasoby w utworach starszych 8,9%.

• 5 - 10 lat dla zbiorników położonych w dolinach Raby i Wisły, dolnym biegu Dunajca oraz w rejonie tatrzańskim,
• 10 - 15 lat dla zbiorników pozostałych.

     6.5.2. Główne Zbiorniki Wód Podziemnych

   Na obszarze województwa małopolskiego zlokalizowanych jest łącznie 24 GZWP, w tym 10 zbiorników w całości i 14 częściowo. Spośród 24 GZWP tylko 6 wydzielono według kryteriów podstawowych, natomiast pozostałe 18, które mają lub mogą mieć istotne znaczenie dla zaspokajania potrzeb zaopatrzenia w wodę w poszczególnych rejonach województwa, wydzielono według kryteriów indywidualnych. W Małopolsce występują 3 główne typy zbiorników wód podziemnych:

• zbiorniki wód porowych w utworach piaszczysto-żwirowych,
• zbiorniki wód szczelinowo-porowych,
• zbiorniki wód szczelinowo-krasowych.

Zbiorniki czwartorzędowe (433, 434, 435, 437, 440, 442, 443, 444, 446, 449, 450, 453)
   Główne zbiorniki wód podziemnych występujące w utworach czwartorzędowych związane są z dolinami rzecznymi i z kopalnym systemem dolin, który w części zachodniej województwa tylko w nieznacznym stopniu pokrywa się ze współczesnym układem hydrograficznym. Są to zbiorniki o porowym charakterze ośrodka, zlokalizowane w holoceńskich utworach piaszczystych i piaszczysto-żwirowych, lokalnie zaglinionych, wykazujące zróżnicowaną naturalną odporność na zanieczyszczenie. Zbiorniki związane z dolinami rzecznymi są bardzo wąskie o miąższości osadów wodonośnych najczęściej 3 - 6 m, a sporadycznie 10 - 12 m. Za wyjątkiem GZWP 440 wszystkie zbiorniki zostały wyznaczone wg kryteriów indywidualnych, ze względu na deficytowy charakter obszarów.
   Zbiornik GZWP 440 związany z doliną kopalną występującą w obrębie Kotliny Nowotarskiej jest stosunkowo najzasobniejszy, spełniający kryteria podstawowe wydzielenia GZWP. Miąższość utworów wodonośnych waha się w nim od kilku do ponad 100 m, a wydajność pojedynczych studni może dochodzić do 70 m ³ /h. Skrajna, wschodnia część zbiornika, znajduje się obecnie w granicach cofki zbiornika "Czorsztyn".
   Dla większości zbiorników brak izolującej pokrywy w stropie warstw wodonośnych, co umożliwia łatwe przenikanie do wód zanieczyszczeń z powierzchni.

Zbiornik trzeciorzędowy (451)
   W pylasto-piaszczysto-piaskowcowych utworach trzeciorzędowych Zapadliska Przedkarpackiego, w oparciu o kryteria podstawowe, wydzielono Subzbiornik 451 - Bogucice. Jest to zbiornik dwupoziomowy, w którym łączna miąższość utworów jest zmienna i waha się od 5 do 60 m, a lokalnie do 100 m. W obrębie zbiornika wydzielono dwa, w znacznym stopniu niezależne, wielowarstwowe horyzonty wodonośne. Pierwszy na głębokości 80-100 m ppt, o charakterze subartezyjskim (za wyjątkiem obszarów wychodni piasków bogucickich), drugi - poniżej tej głębokości, na obszarze centralnej części zbiornika tj. od Bieżanowa do Niepołomic, o charakterze artezyjskim. Wydajność pojedynczych studzien waha się od kilku do 200 m ³ /h. Na całym obszarze subzbiornika Bogucice, z wyjątkiem odkrytych wychodni, osady trzeciorzędowe przykryte są ciągłym płaszczem piaszczysto-gliniastych utworów czwartorzędowych o miąższości od kilku do ponad 20 m. Osady pokrywające skały subzbiornika, mając różną przepuszczalność, ograniczają jego zasilanie, a tym samym dopływ zanieczyszczeń z powierzchni.

Zbiorniki trzeciorzędowo-kredowe (436, 438, 439, 445, 447)
   Są to zbiorniki w obrębie Karpat fliszowych, wydzielone według kryteriów indywidualnych, ze względu na potrzebę ochrony najwydajniejszych partii skał jako źródła zaopatrzenia w wodę pitną. Skałami zbiornikowymi są spękane, gruboławicowe piaskowce i łupki warstw dolnolgockich, istebniańskich i ciężkowickich. Woda w warstwach jest typu szczelinowego lub szczelinowo-porowego. Głębokość do zwierciadła wody wynosi od 5 do 20 m, a samo zwierciadło charakteryzuje się zróżnicowaną amplitudą wahań. Zasięg głębokości strefy wodonośnych spękań jest zmienny, ale szacuje się, że sięga 70 - 80 m, a sporadycznie dochodzi do 100 - 120 m. Zbiorniki fliszowe nie są chronione w sposób naturalny, stąd są silnie narażone na zanieczyszczenia przenikające z powierzchni terenu.

Zbiornik trzeciorzędowo-triasowy (441)
   GZWP 441 - Zakopane jest zbiornikiem typu szczelinowo-krasowego w węglanowych osadach triasu i trzeciorzędu - zlepieńców, dolomitów, wapieni i wapieni dolomitycznych. Wydajności otworów studziennych są bardzo zróżnicowane - od bardzo małych do 270 m ³ /h przy wolnym wypływie. Zasilanie poziomu wodonośnego następuje poprzez bezpośrednią infiltrację opadów atmosferycznych i wód powierzchniowych.

Zbiorniki kredowe (408,409)
   Zbiorniki wyodrębniono w niecce miechowskiej, w górnej części wodonośnego piętra kredowego. Są to zbiorniki typu szczelinowego, zbudowane z margli i wapieni oraz gez i opok. Granicę między zbiornikami stanowi dział wód podziemnych między zlewniami podziemnymi Nidy i Pilicy, który nie pokrywa się jednak z działem zlewni powierzchniowych tych rzek.
   Z utworów kredowych budujących zbiorniki wypływają liczne źródła, jednak znacząca większość z nich to źródła małe. Zbiorniki są tzw. zbiornikami otwartymi, bez warstwy izolującej od dopływu zanieczyszczeń z powierzchni, podatnymi na antropopresję.

Zbiornik jurajski (326)
   Zbiornik szczelinowo-krasowy wydzielony w skałach monokliny krakowsko-śląskiej, zbudowany ze skrasowiałych i spękanych wapieni skalistych, pyłowych, a miejscami marglistych, górnej jury. Wodonośność poziomu górnojurajskiego uzależniona jest od stopnia spękania, zeszczelinowienia i skrasowienia skał. Zasilanie poziomu wodonośnego odbywa się poprzez infiltrację opadów. W południowej części zbiornika (tzw. rejon krakowski) wydajność pojedynczych studni określa się średnio na ok. 10 m ³ /h przy depresji 15 - 20 m, przy czym około 60% studni ma wydajność poniżej wartości średniej. Z wapieni jurajskich na obszarze zbiornika wypływa wiele, często obfitych źródeł o wydajności od kilku do 120 l/s. Zbiornik nie ma warstwy izolującej od dopływu zanieczyszczeń z powierzchni.

Zbiorniki triasowe (452,454)
   Wydzielone na obszarze monokliny krakowsko-śląskiej w utworach serii węglanowej dolnego i środkowego triasu, w którym znajduje się główny horyzont wodonośny. Zbiorniki te zbudowane są ze skał dolomityczno-wapiennych wapienia muszlowego i retu, z występującymi podrzędnie wkładkami iłów i margli, a niekiedy przeławiceń gipsowych. Ze względu na budujące je utwory, zbiorniki reprezentują typ mieszany, gdyż wapienie są skałami szczelinowo-krasowymi, a dolomity porowo-szczelinowo-krasowymi. Na części obszarów seria węglanowa przykryta jest nieprzepuszczalnymi osadami, stanowiącymi warstwę izolującą od wód powierzchniowych i wyżej zalegających poziomów wodonośnych. Warstwę izolującą zbiorniki od niżej leżących poziomów stanowią ilasto-margliste osady dolnego triasu. Jakkolwiek GZWP 452 i 454 należą do zbiorników izolowanych, zamkniętych, to poprzez okna tektoniczne i szczeliny skalne horyzont triasowy wchodzi w kontakt z wyżej i niżej położonymi horyzontami wodonośnymi. Obydwa zbiorniki podlegają silnemu drenażowi poprzez wyrobiska kopalniane i ujęcia studzienne, co spowodowało obniżenie zwierciadła wody i uzależnienie systemu wód podziemnych od wód powierzchniowych.
   Szczegółowe dane o GZWP zawiera tabela.
   Objaśnienia do tabeli:
    (*): QD - utwory czwartorzędowe związane z dolinami rzecznymi; QDK - utwory czwratorzędowe dolinne i dolin kopalnych; TrF, KF - trzeciorzęd i kreda we fliszu; Tr - trzeciorzęd; T1,2 - trias, K2 - kreda górna, J3 - jura górna

Główne zbiorniki wód podziemnych (GZWP) na terenie województwa małopolskiego

Nr GZWP	Nazwa GZWP	Wiek utworów*	Typ ośrodka	Pow. zbiornika [km 2 ]	Śr.głębokość ujęć [m]	Szacunkowe zasoby dysp. [tys.m 3 /d]	Położenie na terenie województwa
326	Czę stochowa	J3	szczel.-kras.	857	160	268	część
408	Niecka Miechowska (NW)	K2	szczelinowy	237	20-130	29	część
409	Niecka Miechowska (SE)	K2	szczelinowy	2595	50-100	325	część
433	Dolina rz.Wisłoka	QD	porowy	181	8	26	część
434	Dolina rz. Biała Tarnowska	QD	porowy	54	6	7	cały
435	Dolina rz. Dunajec-Zakliczyn	QD	porowy	73	10	12	cały
436	Istebna-Ciężkowice	Trf+Kf	szczelinowy	104	60	3,5	cały
437	Dolina rz. Dunajec-Nowy Sącz	QD	porowy	145	10	37	cały
438	Magura-Nowy Sącz	Trf	szcz.-por.	250	80	5	część
439	Magura-Gorce	Trf	szczel.-por.	440	80	23	część
440	Nowy Targ	QK	porowy	168	35	86	część
441	Zakopane	Tr+T2	szczel.-kras.	145	800	10	część
442	Dolina rz. Stradomka	QD	porowy	26	6	5	cały
443	Dolina rz. Raba	Q	porowy	59	8	11,5	cały
444	Dolina rz. Skawa	QD	porowy	b.d.	8	16,5	cały
445	Magura-Babia Góra	Trf	szczel.-por.	890	80	23,5	część
446	Dolina rz. Soła	QD	porowy	b.d	8	15	część
447	Godula-Beskid Mały	K2	szczel.-por.	216	60	11,2	część
449	Dolina rz. Wisła-Oświęcim	QD	porowy	72	9-20	6	cały
450	Dolina rz.Wisła-Kraków	QD	porowy	95	15-30	20	cały
451	Subzbiornik Bogucice	Tr	porowy	176	60-200	40	cały
452	Chrzanów	T1,2	szczel.-kras.	275	150	105	część
453	Biskupi Bór	QDK	porowy	75	15-35	108	część
454	Olkusz-Zawiercie	T1,2	szczel.-kras.	697	100	391	cześć

     6.5.3. Stopień zagrożenia i źródła zanieczyszczeń wód podziemnych

   Głównymi elementami, które wpływają na poziom zanieczyszczenia i zagrożenia jakości wód podziemnych są:

• koncentracja działalności gospodarczej na danym terenie, w tym intensywna eksploatacja wód podziemnych,
• warunki hydrogeologiczne określające podatność użytkowych poziomów wodonośnych na przenikanie zanieczyszczeń z powierzchni terenu.

• geogeniczne - pojawiające sie w wyniku przyrodniczych i geologicznych uwarunkowań,
• antropogeniczne - będące wynikiem działalności i bytowania człowieka,
• poligenetyczne - powstające w wyniku kumulowania się zanieczyszczeń stwarzających zagrożenia dla ludności i uciążliwości techniczne.

• około 40% stanowią zanieczyszczenia pochodzenia antropogenicznego,
• około 15% to zanieczyszczenia geogeniczne,
• około 5% - zanieczyszczenia poligenetyczne,

• rolnictwo i hodowla - 33,2%
• przemysł - 17,8%
• inwestycje w zakresie ochrony środowiska - 16,8%
• innego typu działalność gospodarcza 21,4%.

Źródła zanieczyszczeń wód podziemnych
   Obszar województwa małopolskiego pod względem aktualnych zagrożeń (lokalizacja źródeł zanieczyszczeń) można podzielić na dwa podobszary, różniące się sposobem zagospodarowania i użytkowania terenu. W części południowej obejmującej swym zasięgiem Karpaty dominują lasy i tereny rolnicze z rozproszoną zabudową. Tereny o większym stopniu urbanizacji to głównie obszary dolin rzecznych i kotlin śródgórskich. Tereny przemysłowe ograniczają się do kilku niewielkich ośrodków. W środkowej i północnej części województwa przeważają tereny o charakterze rolniczym, a tereny przemysłowe zlokalizowane są w kilkunastu rejonach, w pobliżu większych ośrodków miejskich.
    Wielkoprzestrzenne ogniska zanieczyszczeń na obszarze województwa to przede wszystkim:

• emisje gazów i pyłów przemysłowych, zarówno ze źródeł zlokalizowanych na terenie województwa, jak i napływające z terenów ościennych,
• zabiegi chemizacji rolnictwa i leśnictwa.

• składowiska odpadów przemysłowych i komunalnych, których na obszarze województwa funkcjonuje ponad 100, z czego większości brak zabezpieczeń przed przenikaniem odcieków do warstw wodonośnych,
• sady i plantacje z intensywnym stosowaniem środków ochrony roślin i nawozów sztucznych,
• obszary eksploatacji górniczej, w tym prowadzonej metodami odkrywkowymi i wiertniczymi (np. wydobycie gazu i ropy, żwirownie, piaskownie),
• doły chłonne, osadniki, szamba, do których 50-70% gospodarstw z terenów wiejskich województwa odprowadza ścieki,
• magazyny produktów naftowych, punkty dystrybucji paliw,
• magazyny nawozów sztucznych i środków ochrony roślin,
• zrzuty ścieków, oczyszczalnie ścieków,
• "dzikie" wysypiska,
• fermy.

     6.5.4.    Jakość wód podziemnych

   Ze względu na brak na terenie województwa badań wód podziemnych prowadzonych w sieci regionalnej, która pozwalałaby na prowadzenie bieżących obserwacji zarówno stanu zasobów jak i zmian jakości wód, ocenę jakości wód oparto zatem o wyniki badań uzyskane w roku 1998 w sieci krajowej. Podstawą oceny jest klasyfikacja PIOŚ opracowana dla potrzeb monitoringu wód podziemnych.
   Na terenie województwa funkcjonuje sieć 23 punktów monitoringu krajowego. Ocenę jakości wód podziemnych w punktach badawczych sieci krajowej w roku 1998 zawiera tabela.

Ocena jakości wód podziemnych w punktach badawczych sieci krajowej wg badań w roku 1998

Nr otworu	Miejscowość	Stratygrafia	Wody	Typ ośrodka	Użytkowanie terenu	Obszar GZWP	Klasa wód	Wskaźniki degradujące
387	Czasław	kreda	źródło	porowo-szczel.	grunty orne rozdrobnione	443	I b
532	Stróża	trzeciorzęd	źródło	porowy	nieużytki naturalne	443	I b
1119	Podłęże	trzeciorzęd	wgłębne	porowy	obszary zabudowane	451	II	związki azotu
144	Jodłówka Tuchowska	kreda	źródło	porowo-szczel.	obszary zabudowane	poza	III	związki azotu
402	Zabłędza	czwartorzęd	gruntowe	porowy	grunty orne rozdrobnione	434	III	związki azotu
408	Lisia Góra	czwartorzęd	gruntowe	porowy	obszary zabudowane	poza	II	związki azotu
119	Czarny Dunajec	czwartorzęd	gruntowe	porowy	grunty orne rozdrobnione	440	Ib
141	Poręba Wielka	trzeciorzęd	gruntowe	porowo-szczel.	nieużytki naturalne	439	III	sód, twardość, ph
142	Stary Sącz	czwartorzęd	gruntowe	porowy	obszary zabudowane	437	I b
388	Młynne	trzeciorzęd	źródło	porowo-szczel.	grunty orne rozdrobnione	poza	I b
389	Zawadka-Rojówka	trzeciorzęd	źródło	porowo-szczel.	lasy	436	I b
391	Wierchomla	trzeciorzęd	źródło	porowo-szczel.	użytki zielone	438	I b
401	Łużna	trzeciorzęd	gruntowe	porowo-szczel.	grunty orne rozdrobnione	poza	I b
508	Gliczarów Górny	trzeciorzęd	gruntowe	porowo-szczel.	obszary zabudowane	poza	I b
510	Zakopane-Czapki 2	trzeciorzęd	źródło	porowo-szczel.	użytki zielone	441	I b
512	Dębno	czwartorzęd	źródło	porowy	lasy	poza	I b
514	Szaflary	jura	źródło	porowo-szczel.	obszar zabudowany	poza	I b
515	Waksmund	czwartorzęd	gruntowe	porowy	obszar zabudowany	440	III	związki azotu
518	Niedzica	kreda	źródło	porowo-szczel.	użytki zielone	poza	I b
520	Ochotnica Dolna Młynne	trzeciorzęd	źródło	porowo-szczel.	grunty orne rozdrobnione	poza	I b
526	Jaworki- Biała Woda	jura	źródło	szczel.-krasowy	lasy	438	I b
530	Szczawnica	trzeciorzęd	gruntowe	porowo-szczel.	obszary zabudowane	438	III	związki azotu
533	Jordanów	trzeciorzęd	źródło	porowo-szczel.	obszary zabudowane	444 445	I b

   Oparta na wynikach badań monitorigowych ocena wskazuje, że na terenie województwa małopolskiego przeważają wody wysokiej jakości (klasa Ib), przy stosunkowo wysokim udziale wód niskiej jakości (klasa III), brak natomiast wód najwyższej jakości (klasa Ia). Udział poszczególnych klas przedstawia się następująco:

• wody wysokiej jakości (klasa Ib) ok. 70%,
• wody średniej jakości (klasa II) ok. 8,3%,
• wody niskiej jakości (klasa III) ok. 21,7%.

Podsumowanie
   Województwo małopolskie, według klasyfikacji EEA, należy do obszarów o małej dostępności do celów użytkowych wód powierzchniowych, stąd szczególne znaczenie dla zaopatrzenia ludności i gospodarki regionu mają wody podziemne. Rozmieszczenie zasobów wód podziemnych na obszarze województwa, uwarunkowane zróżnicowaniem budowy geologicznej, jest bardzo nierównomierne, a większość terenów cechuje się deficytem tych wód. Znaczące zasoby rozmieszczone są na południu i północy województwa, natomiast obszarem o deficycie wód podziemnych są tereny wschodnie i północno-wschodnie.
   W Użytkowych Poziomach Wód Podziemnych przeważają wody wysokiej jakości (klasa Ib). Niepokojący jest jednak ponad 20% udział wód niskiej jakości, stwierdzonych głównie w obszarach zabudowanych i na terenach użytkowanych rolniczo. Związki azotu, które są czynnikiem degradującym wody na wspomnianych terenach wskazują, że zanieczyszczenie wód ma pochodzenie antropogeniczne. Uwzględniając fakt, że ponad 90% zasobów wód podziemnych województwa należy do wód o wysokim stopniu zagrożenia, zasadnym wydaje się jak najszybsze podjęcie działań ochronnych.
   Istniejąca na terenie województwa krajowa sieć monitoringu wód podziemnych jest niewystarczająca, aby móc na bieżąco uzyskiwać pełne informacje na temat jakości wód. Brak wiarygodnych informacji o stanie jakości wód podziemnych uniemożliwia zarówno ocenę wzrostu ich zanieczyszczenia pod wpływem różnego typu antropopresji, jak również podjęcie efektywnych działań naprawczych, a także racjonalne kompleksowe zarządzanie gospodarką wodną. Mając na uwadze coraz większe znaczenie wód podziemnych jako, często jedynego, źródła dobrej jakości wód pitnych należy dążyć do stworzenia sieci monitoringu regionalnego, który nie tylko pozwoli na śledzenie zmian jakości wód, ale dostarczy danych dla ustalenia strategii ich ochrony.